Jan Kooijman interview

Oud-danser van het Scapino Ballet maar bij het grote publiek vooral bekend van So You Think You Can Dance; Jan Kooijman is al enige jaren ambassadeur van het Prinses Beatrix Spierfonds. In Nederland lijden naar schatting 200.000 mensen aan een spierziekte. ‘Ik schrok toen ik die aantallen hoorde.’

Jan Kooijman is sinds september 2013 ambassadeur. Het Spierfond vecht voor een ontzettend belangrijke zaak,’ vertelt hij. ‘We willen zoveel mogelijk geld inzamelen voor wetenschappelijk onderzoek. Voor veel spierziekten is nog steeds geen remedie.’

Uitputtingsslag
Fotograaf Carli Hermès schoot in 2015 een spraakmakende postercampagne, waarin Jan Kooijman zich letterlijk en figuurlijk blootgaf voor het fonds. ‘Ik ben heel lang modern danser geweest en heb toen mijn lichaam extreem ingezet. Toch staan we er met z’n allen bijna niet bij stil hoe fijn het is dat we spieren hebben die werken. Je denkt er niet over na wanneer je met iemand een telefoongesprek voert, een pen in je hand houdt en ondertussen je benen over elkaar slaat. Voor mensen met een spierziekte is alleen opstaan vaak al een uitputtingsslag. ‘Daar gebruik je spieren voor’ heette de campagne. Het leek me mooi te benadrukken dat je bij álles wat je doet je spieren gebruikt. Zelfs al kijk of wijs je alleen maar naar die poster.’

De acteur en presentator voelt zich ontzettend betrokken bij het fonds. Hij laat zich bijvoorbeeld ook op de hoogte houden van de medische ontwikkelingen. ‘Tijdens bijeenkomsten in het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam vertellen ze over de stand van zaken. Het is fantastisch om met de wetenschappers te praten waarvoor we het geld inzamelen. Je merkt hoe hard ze werken. Er is net een kleine doorbraak geweest op het gebied van Spinale Musculaire Atrofie: een medicijnenonderzoek bij kinderen met SMA type-1 dat positieve resultaten opleverde. Ik vind dat heel erg mooi, want er zijn dus veel meer mensen die daar last van hebben dan je zou denken. Een tijd geleden hadden we die Ice Bucket Challenge, beroemdheden die aandacht vroegen voor de spierziekte ALS. Dat was heel goed, maar er zijn nog zoveel andere spierziektes. En al die verschillende spierziektes hebben apart onderzoek nodig. Dat maakt het moeilijk. Soms zijn er maar weinig mensen in Nederland die die ene specifieke spierziekte hebben, maar je kunt ze niet de steek laten.’

Free to move
Een jaarlijks terugkerend hoogtepunt in het werk voor het Spierfonds is het benefietgala Free to Move in Scheveningen. Jan Kooijman presenteert. ‘Het was dit jaar de vierde keer dat we het organiseerden. Het is een mooie en bijzondere avond. Het is de aftrap van het nieuwe theaterseizoen en wordt daarom altijd begin september gehouden. Wat bijzonder is, is dat alle grote gezelschappen van Nederland daar belangeloos aan meewerken. Allemaal ten bate van het spierfonds. De toeschouwers krijgen op een avond soms én Scapino én Het Nationaal Ballet én Connie Janssen én Introdans te zien. Dat is echt uniek. Prachtige voorstellingen. Voor mensen die niet zo vaak naar dansvoorstellingen gaan is dat dus een ontzettend leuke kennismaking. En het allerbelangrijkste is natuurlijk dat de hele opbrengst van de avond naar het Prinses Beatrix Spierfonds gaat. Ik vind het persoonlijk heel bijzonder dat de prinses zélf ook elk jaar aanwezig is. Prinses Beatrix is onze beschermvrouwe. Het is haar oudste fonds.’

De zevende hemel
In hoeverre gebruikt Jan Kooijman zijn eigen spieren eigenlijk nog? Hij danste tot 2009 bij Scapino, waarna hij vooral als acteur, presentator en jurylid te zien was. ‘Voor mijn gevoel heb ik wel afscheid genomen van het dansen, hoor.’ Gelukkig konden we hem rond de jaarwisseling nog even zien dansen in de bioscoopfilm De Zevende Hemel.

Dat was heel leuk! De film gaat over een echtpaar dat een Italiaans restaurant runt. Bij het dertigjarig jubileum zullen ze het overdragen aan hun oudste dochter, maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Ik speel de jongste zoon, Matthijs. Hij is een beetje care free, maar hoort aan het begin van de film dat zijn vriendin Julia (Noortje Herlaar) zwanger is. Zij is een professionele danseres in een modern gezelschap. Tijdens een soort paniekaanval over die zwangerschap ziet hij zichzelf in plaats van haar vaste danspartner. Dat was dus een mooie gelegenheid. Opeens stonden Noortje en ik een modern duet te dansen.’

‘Toen ik nog bij Scapino werkte heb ik al eens aan een dansfilm meegewerkt: Embracing Time van Ed Wubbe en Willem van de Sande Bakhuysen. Die film heeft toen een wereld voor me geopend. Ik realiseerde me dat ik het wel heel leuk vond voor de camera. Te gek om nu, op een heel ander moment in mijn carrière, toch weer iets te dansen Het ziet er heel mooi uit en het komt dicht in de buurt van de stijl die ik heel veel gedanst heb bij Scapino.’

Dance around the world
En het volgende avontuur staat ook al in de startblokken. In januari 2017 beginnen de opnames van Dance Around the World, het nieuwe televisieprogramma dat Jan samen met Ish Ait Hamou maakt voor de NPO.

Ish en ik hebben jarenlang gejureerd bij SYTYCD. We zijn goed bevriend en we hebben een gezamenlijke liefde voor dans. Maar hoeveel we ook hielden van SYTYCD; al die talentenjachten op de televisie gaan altijd over wie de beste is. Het is een afvalrace. In onze beleving gaat dans veel meer over verbinding, over het ontdekken van nieuwe culturen en over nieuwe mensen leren kennen. Het leek ons leuk een programma te verzinnen dat gaat over die kernwaarden.’

Dance Around the World wordt een mix van reis- en dansprogramma. ‘Het idee is: wat zou er gebeuren er als wij, twee goede dansvrienden, in een ons totaal onbekende cultuur binnenstappen en daar de mensen leren kennen terwijl zij ons hun dansstijl proberen te leren?’

De pilotaflevering werd in augustus 2016 uitgezonden. Jan en Ish reisden daarvoor af naar Zuid-Afrika: op zoek naar de ziel van de Indlamu, de Zulu krijgersdans. Jan: ‘Dat is heel bijzonder geworden. We zijn ontzettend blij dat we de serie nu ook echt mogen gaan maken. Vanaf januari gaan Ish en ik zes keer op reis. Het concept is dat wij van te voren niet weten waar we terecht zullen komen, maar ik zou het heel interessant vinden om bijvoorbeeld in Noord-Afrika te leren dansen. Of in Nieuw-Zeeland, om ons te verdiepen in de Haka. Iedereen heeft die filmpjes wel gezien met die rugbyspelers. Ik ben heel erg benieuwd naar het verhaal daarachter: waarom is Haka zo macho? Waarom al dat schreeuwen?’

Elke dag opnieuw
Dance Around the World is in het najaar van 2017 op televisie te zien. En ondertussen blijft Jan Kooijman zich dus inzetten voor het Prinses Beatrix Spierfonds. ‘Het is een logische en goede samenwerking.’

Samuel Wuersten, de artistiek directeur van het Holland Dance Festival en Codarts bracht het contact destijds tot stand. Jan: ‘Het Spierfonds wilde heel graag samenwerken omdat zij geloven dat de danswereld en het Spierfonds iets delen. Ik zag dat in eerste instantie eigenlijk niet zo. Toen ben ik gaan zitten met Jan-Ite de Ruijter, de directeur van het Spierfonds. Ik was vrijwel meteen om. Dansers zijn als geen ander bezig met hun lichaam, vragen het uiterste van hun spieren. Dat is eigenlijk iets wat mensen met een spierziekte ook doen. Elke dag opnieuw. Dansers zijn over het algemeen geen mensen die snel klagen als ze ergens een pijntje hebben. En ook dat geldt voor spierziekte-patiënten. Die hoor je ook niet snel klagen.’

 Gepubliceerd in Dans Magazine, februari 2017

Comments are closed here.